Kolejny klucz do dłuższego życia. Ważny, ale pomijany element ćwiczeń

Powszechnie wiadomo, że aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko wielu chorób i przedwczesnej śmierci. Ale niewiele jest badań, które mówią o tym, jakie znaczenie ma różnorodność ćwiczeń. Temu zagadnieniu postanowili się przyjrzeć naukowcy z Uniwersytetu Harvarda. Wyniki ich badań ukazały się niedawno w czasopiśmie BMJ Medicine.

Różnorodność ćwiczeń kluczem do dłuższego życia

Badanie, przeanalizowało dane dotyczące ponad 111 tys. amerykańskich pielęgniarek i pracowników systemu ochrony zdrowia, którzy przez 30 lat regularnie wypełniali ankiety dotyczące aktywności fizycznej. Wpisywane formy akty aktywności to m.in. ogrodnictwo, jazda na rowerze, bieganie, spacer, pływanie, trening siłowy, tenis, wchodzenie po schodach czy joga. Autorzy badania następnie pogrupowali uczestników według deklarowanej różnorodności ćwiczeń.

W czasie 2 431 318 osobolat obserwacji odnotowano 38 847 zgonów, w tym 9901 z powodu chorób układu krążenia, 10719 z powodu nowotworów i 3159 z powodu chorób układu oddechowego.

Analiza wykazała, że osoby podejmujące największą liczbę różnych form aktywności w tygodniu miały o 19 proc. niższe ryzyko śmierci z jakiegokolwiek powodu oraz 13–41 proc. niższą śmiertelność z powodu chorób układu krążenia, nowotworów czy chorób układu oddechowego niż osoby z grupy ćwiczących najmniej różnorodnie.

„Regularne angażowanie się w większość rodzajów aktywności fizycznej wiążę się z niższą śmiertelnością. Różnorodność aktywności fizycznej była odwrotnie proporcjonalna do ryzyka śmierci, niezależnie od całkowitego poziomu aktywności fizycznej. Nasze badania potwierdzają tezę, że długotrwałe angażowanie się w różne rodzaje aktywności fizycznej może pomóc w wydłużeniu życia” – napisali autorzy badania we wnioskach.

Na bardziej zrozumiały język przekłada to Yang Hu, jeden z autorów badania, naukowiec z Wydziału Żywienia Uniwersytetu Harvarda. „Prawdopodobnie lepiej jest rozłożyć ograniczoną energię na kilka aktywności fizycznych, niż ograniczać się do jednej o wysokiej intensywności” – wyjaśnia.

Różna aktywność – różne korzyści

Badanie naukowców z Harvarda nie wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje. Być może to wynika z faktu, że różnorodność ćwiczeń daje uzupełniające się korzyści.

Badanie z 2024 r. wykazało, że wykonywanie jedynie ćwiczeń aerobowych poprawia zdrowie układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, ale nie poprawia kondycji układu mięśniowego. Uczestnicy badania, którzy wykonywali zarówno ćwiczenia aerobowe, jak i oporowe, zauważali poprawę we wszystkich wspomnianych obszarach.

Chociaż badanie przeprowadzone przez ekipę z Harvarda nie analizowało, która grupa aktywności daje najlepsze efekty w wydłużaniu życia, to Hu podkreśla, że połączenie treningu siłowego z ćwiczeniami aerobowymi – na przykład jogi i tenisa lub podnoszenia ciężarów i joggingu – to bardzo dobry wybór.

„Pierwszy z nich wzmacnia siłę mięśni i utrzymuje beztłuszczową masę ciała, a drugi wzmacnia układ krążenia, co ma kluczowe znaczenie dla długowieczności” – zauważa.